Κάποιοι ίσως λάτρεψαν το άρθρο ήδη από τον τίτλο, κάποιοι το μίσησαν ήδη. Δώστε μου λίγο χρόνο να σας δώσω τη δική μου οπτική.
Τα smart contracts ίσως είναι το δεύτερο σε σημασία μεγαλύτερο επίτευγμα μετά την ‘εφεύρεση΄ του BTC στο χώρο των κρυπτονομισμάτων. Έδωσαν μεγάλη ώθηση στο blockchain και έχουν λαμπρό μέλλον καθώς η χρησιμότητά τους αποδεικνύεται από την πλειάδα των εφαρμογών που αναδύονται με ταχείς ρυθμούς.
Το Ethereum δεν χρειάζεται συστάσεις. Είναι ο πρωτοπόρος, και αυτός που σχεδόν μέχρι ‘χθες’ οδήγησε την κούρσα αλλά και την εξέλιξη και την καινοτομία στον κλάδο. Με την δημιουργία της πλατφόρμας του το 2015 εισήγαγε τον όρο smart contracts και άλλαξε οριστικά το τοπίο. Τo blockchain δεν ήταν ποτέ ξανά το ίδιο. Από απλό μέσο μεταφοράς αξίας η διεκπεραίωσης συναλλαγών, και από απλά άλλο ένα επενδυτικό όχημα, τo blockchain πλέον θα επηρεάσει κλάδους όπως η νομοθεσία, η εκπαίδευση, η υγεία, η βιομηχανία, η ακίνητη περιουσία και ακόμα περισσότερο η χρηματοοικονομική με τα DeFi και οι τέχνες (και όχι μόνο) με τα NFTs.
Γιατί όμως το Ethereum χρειάζεται παρέα;
Θεωρώ ότι δεν χρειάζεται να μπω στον κόπο να αναφερθώ στα βασικά μειονεκτήματα του που είναι το scalability και τα πέρα από κάθε λογική gas fees. Στη φωτογραφία στο τέλος του άρθρου θα δείτε ένα παράδειγμα με το τι έπρεπε να πληρώσω για ένα domain στο .eth….
Όσοι έχετε προσπαθήσει να κάνετε listing κάποιο NFT θα είχατε ανάλογες εμπειρίες, είμαι σίγουρος. Δεν μπορεί να κατηγορούμε τις τράπεζες για 1 η 2 ευρώ χρεώσεις και να στρουθοκαμηλίζουμε μπροστά στα ποιο ακριβά fees στην ανθρώπινη ιστορία.
Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Με τέτοιο performance δεν μπορείς να επηρεάσεις όλους αυτούς τους κλάδους που αναφέραμε παραπάνω.. Ειδικά αν θες να το κάνεις μαζικά. Θες βοήθεια…
Ποτέ δε υπάρχει μόνο ένας.
Με όρους αγοράς και χωρίς να μπαίνω σε λεπτομέρειες σχετικά με τεχνικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα έναντι των άμεσων και έμμεσων αντιπάλων του ΕΤΗ, θα ορίσω το κέντρο της σκέψης μου ως εξής.
Όπου υπάρχει αγορά, υπάρχουν και οι ανάλογοι παίκτες. Δεν υπάρχει μονοπώλιο.
Με απλά λόγια, όπως δεν υπάρχει μόνο μια εταιρία έξυπνων κινητών τηλεφώνων (όσο κορυφαία και πρωτοπόρος μπορεί να υπήρξε η Apple), όπως δεν υπάρχει μόνο ένα CRM Software στην αγορά αλλά πολλά, όπως δεν υπάρχει μόνο ένα social network, όπως δεν υπάρχει τίποτα μα τίποτα σε αυτό τον κόσμο που να κυριαρχείται μόνο από μία οντότητα, έτσι και ο χώρος των Smart contracts θα ακολουθήσει αυτόν τον κανόνα. Ακόμα και στα διαστημικά τουριστικά ταξίδια, οι παίχτες στην κούρσα είναι πολλοί.!
Ας αρχίσουμε να συνηθίζουμε λοιπόν ότι κανείς δεν θα σκοτώσει κανέναν και ίσως δούμε ένα μέλλον με πολλούς ανταγωνιστές που με τον υγιή ανταγωνισμό τους θα βοηθήσουν στο mass adoption των τεχνολογιών και θα εκλαϊκεύσουν το blockchain και τα κρυπτονομίσματα.
Algorand, Solana, Cardano, Avax, Tezos, Harmony είναι αυτή τη στιγμή οι ‘πρώτης κλάσης΄ διεκδικητές ενός μεριδίου στην αγορά (πάντα πίσω από το ETH) και έχουν δεί πέραν από πολύ σημαντική αύξηση της αξίας τους και αξιόλογη αποδοχή από πλευράς θεσμικών επενδυτών.
Μήπως κοιτούσαμε σε λάθος μεριά;
Όσο περιμέναμε το νέο Eth 2.0 upgrade η τα smart contracts του Cardano κάποιοι στρώθηκαν στη δουλειά και έκαναν θαύματα. To Solana πλέον είναι από τα αγαπημένα των θεσμικών με τρομερό overperformance έναντι του Bitcoin. To Algorand αποτελεί το νέο cool προϊόν στα γραφεία των wealth managers. Όσο εμείς περιμέναμε το νέο all time hight του Btc η Dfinity (internet computer) ανακοίνωσε το φιλόδοξο σχέδιό της να φέρει τα smart contracts στο Bitcoin.
Δεν γνωρίζω αν θα είναι αργά το 2022 όταν το Ethereum, βάση του χρονοδιαγράμματος, καταφέρει την πολυπόθητη αναβάθμιση, αν είναι ήδη αργά για το Cardano τώρα που έχει πλέον live τα έξυπνα συμβόλαια αλλά δεν έχει daps, η αν είναι πολύ νωρίς για νέα προϊόντα όπως το προσφάτως ασταθές Solana.
Το παιχνίδι θα κριθεί από πολλούς παράγοντες. Από την ευστροφία των leaders, από τις γνωριμίες τους και τη δυνατότητα να κάνουν σημαντικά και στρατηγικά deals. Αλλά και από την σταθερότητα του προϊόντος. Γιατί μπορεί τώρα να συγχωρούμε παιδικές ασθένειες και bugs ( ειδικά όσο ακόμα ο χώρος κυριαρχείτε από nerds, που ίσως ξέρουμε τι είναι και πως φτιάχνεται το software) αλλά όσο αφορά το χρήμα και τις επενδύσεις, το τοπίο είναι πολύ πιο σοβαρό και σκληρό. Και σε κανέναν δεν θα αρέσει ένα προϊόν να παρουσιάζει αστάθεια..
Νέος vs παλιού?
Άκουσα πρόσφατα με πολύ ενδιαφέρον, μια μεταφορική ιστορία στο live του Cryptocapitalist. Ανέφερε το παράδειγμα των δύο αστροναυτών. Εν ολίγης το παράδειγμα είχε ως εξής:
Έχουμε δυο αστροναύτες. Ο ένας είναι έμπειρος, έχει πάει σε πολλές αποστολές αλλά είναι πια βαρύς αλλά και ακριβός. Από την άλλη, έχουμε έναν νέο αριστούχο απόφοιτο που είναι σε τρομερή φόρμα και όλοι πιστεύουν ότι είναι ο καλύτερος και το μέλλον στην κατάκτηση των άστρων. Συν της άλλης είναι και φθηνός.
Έρχεται η ώρα της αποστολής λοιπόν και ο παλιός είναι εντελώς χαλαρός ενώ ο νέος τρέμει. Με την εκτόξευση ο νέος χάνει κάθε στάλα ψυχραιμίας και αναλαμβάνει ο παλιός που ενώ είναι βαρύς μεν αλλά και ακριβός για την αποστολή, τη βγάζει σε πέρας με επιτυχία.
Οι συμβολισμοί είναι κάτι παραπάνω από προφανείς. Αλλά για τους μη γνώστες θα αναφέρω ότι ο παλιός αστροναύτης είναι το Ethereum και ο νέος κάποιος επίδοξος killer του, μάλλον το SOL.
Από την ιστορία απουσιάζει ένας σημαντικός παράγοντας και θα ήθελα να τον προσθέσω με όλο το σεβασμό στην αντίθετη άποψη. Το μέσο. Το όχημα. Είτε με τον νέο, είτε με τον παλιό αστροναύτη, αυτό που δεν θα ήθελα εγώ προσωπικά με τίποτα, είναι να ταξιδέψω με ‘σακαράκα΄ όχημα. Και πιστεύω ότι πρέπει να αλλάξουμε τη ΄σακαράκα΄ χθες. Η εμπειρία θα πρέπει να έχει συνοδοιπόρο την εξέλιξη και την αλλαγή. Διαφορετικά είναι καταδικασμένη. Γιατί όπως στρώθηκαν στη δουλειά οι ανταγωνιστές για να ετοιμάσουν τα προϊόντα τους, και ο αστροναύτης μας για να βγάλει τη σχολή. Έτσι θα συνεχίσει να δουλεύει για να αποκτήσει και την ανάλογη εμπειρία. Το τοπίο είναι ανταγωνιστικό και δεν απουσιάζει η ικανότητα, η ευφυΐα αλλά και η τόλμη στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων.
Νέος και έμπειρος γίνεται;
Ναι γιατί όχι. Ίσως μας στείλουν κάποιον νέο και έμπειρο. Το ξέρω ότι είναι τολμηρό και λιγότερο δημοφιλές. Αλλά ίσως ο νικητής δεν θα είναι τόσο αποκεντρωμένος όπως ίσως ρομαντικά θέλουμε να πιστεύουμε. Αλλά κάποιος που θα είναι/γίνει ο αγαπημένος τον ελεγκτικών αρχών και θα μπορεί να συμπορευθεί με κυβερνήσεις. Ίσως ο επόμενος κυβερνήτης του σκάφους εκπαιδεύεται ήδη από κάποιους που δεν θεωρούμε ακόμα συνοδοιπόρους μας!
Και ίσως μας εκπλήξει!
